Jak nauczyć swoich domowników segregowania śmieci?

Segregacja odpadów jest naszym obowiązkiem, ale też wyzwaniem. Jak dobrze ją przeprowadzić w gospodarstwie domowym?

Tego dowiesz się czytając poniższy artykuł. Dostarczy on wiedzy o:

  • rodzajach odpadów,
  • sposobie ich segregacji,
  • sposobach na nauczenie domowników segregowania odpadów.

Mówiąc o śmieciach w gospodarstwach domowych warto przytoczyć statystyki GUS na ten temat. Przeciętny Polak w 2021 r. wytworzył 358 kg odpadów komunalnych. Jest to lekka, ale zauważalna tendencja wzrostowa w porównaniu z roku na rok. Z gospodarstw domowych w tym okresie pochodziło łącznie 11,7 mln t śmieci, przy czym wszystkich odpadów komunalnych zebrano 13,7 mln t. Różnica wynika z innego ewidencjonowania zakładów pracy czy miejsc publicznych – nie są one wszak gospodarstwami domowymi. Większość śmieci trafiło do odzysku. W jego ramach wyróżnia się:

  • recykling (blisko 27%),
  • kompostowanie lub fermentację (13%),
  • przekształcanie termiczne z odzyskiem energii (blisko 20%),

Większość pozostałych odpadów trafiło na składowiska.

Jak w tym temacie na tle Unii Europejskiej wypada Polska? Mniej śmieci od statystycznego Polaka wytwarza jedynie podobnie umowny obywatel Rumunii, a niechlubny prym wiodą Duńczycy, wśród których na głowę przypada 845 kg odpadów. Czy to powód do dumy polskich obywateli? Nie do końca, bowiem nasz poziom recyklingu okazuje się niewystarczający, a w 2025 r. każdy kraj wspólnoty będzie musiał przetwarzać w ten sposób co najmniej 55% odpadów komunalnych, a pięć lat później już 60%.

Jakie są rodzaje odpadów?

Dlatego właśnie tak ważna jest prawidłowa segregacja odpadów wytwarzanych w gospodarstwach domowych. Jak jednak się w niej zorientować? Wszak w ostatnich latach zaszły na tym polu pewne zmiany. Pomińmy już odpady przemysłowe i z rolnictwa, bowiem one też są klasyfikowane. Przeciętnego Polaka najbardziej będą interesować:

  • odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych),
  • odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie.

Te ostatnie dzieli się na:

  • biodegradowalne, czyli takie, które ulegają naturalnemu rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu z udziałem mikroorganizmów. Mogą to być m.in. papier i tektura, odzież i tekstylia z materiałów naturalnych, odpady z terenów zielonych (np. ścięta trawa czy gałęzie), odpady kuchenne i ogrodowe (np. resztki żywności, odpady po warzywach i owocach, ale nie mięso i inne części zwierząt), drewno.
  • zielone. Wszelkiego rodzaju części roślin podwórkowych. Powstają w wyniku pielęgnacji ogrodów i terenów zielonych np. trawa i liście, drobne albo rozdrobnione gałęzie.
  • surowcowe, czyli opakowania z plastiku, papieru, szkła czy metali zdatne do recyklingowi.
  • opakowania wielomateriałowe wytworzone z co najmniej dwóch różnych materiałów, których nie można rozdzielić ręcznie. Są to np. kartony po mleku czy sokach.
  • zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny to wszystkie zużyte lub niefunkcjonujące sprzęty RTV i AGD, baterie i kable.
  • odpady wielkogabarytowe, czyli meble, a także rowery, wózki i zabawki, panele, belki, płoty, okna i ramy okienne, drzwi, wanny i umywalki, grzejniki itd.

Dlaczego warto segregować śmieci?

Segregacja śmieci to nie tylko ładnie brzmiące hasło. Starsi czytelnicy z pewnością pamiętają czasy, gdy większość odpadów trafiało bez większego przemyślenia na wielkie składowiska i już tam zostawało. Po pierwsze szkodzi to środowisku, a po drugie stanowi marnotrawstwo surowców.

Śmieci zanieczyszczają środowisko nie tylko fizycznie. Opakowania po środkach czystości rzadko są idealnie puste, więc ich składowanie w nieodpowiedni sposób powoduje przedostawanie się do gleby substancji groźnych dla organizmów żywych. To samo dotyczy niektórych kosmetyków. Niebezpieczne okazują się też baterie, gdyż w ich skład wchodzą kwasy, metale ciężkie i substancje rakotwórcze.

Wiele z odpadów nadaje się do ponownego wykorzystania i należy czynić wszystko, by ich odsetek rósł. Wszyscy wiedzą, że można ponownie przetwarzać makulaturę, szkło i metale. Jest jednak wiele tworzyw powstałych z odzysku plastiku. Przykładem może być poliester, popularna tkanina odzieżowa. Trzeba też pamiętać o sprzęcie RTV i AGD – w jego wnętrzu drzemie wiele cennych surowców, które z powodzeniem można odzyskać w specjalistycznych firmach. Recykling szkła, plastiku czy metali szlachetnych zmniejsza presję na ich produkcję i wydobycie. Tym samym ilość tych surowców w obiegu staje się coraz bardziej stała. Pozwala to zbliżyć nas do gospodarki o biegu zamkniętym.

Ale nie trzeba mieć specjalnego zaplecza, by przetwarzać odpady. Doskonale wiedzą o tym ogrodnicy. Prowadzenie kompostownika eliminuje potrzebę wyrzucania śmieci zielonych i bio – doskonale rozłożą się one przez sezon, tworząc wysokiej jakości naturalny nawóz, w sam raz pod wżywa czy kwiaty. Segregacja niesie więc ze sobą różnorakie korzyści.

Co oznaczają poszczególne kolory pojemników na śmieci?

Zasady segregacji śmieci w każdej gminie mogą być różne. Niezależnie od nich obowiązuje jednakowy jednolity system segregacji odpadów.

Kolor pojemnika lub nalepki Rodzaj odpadów Co można do niego wrzucić? Czego nie wrzucać?
Niebieski Papier Gazety, książki, zadrukowany papier do drukarki, bibuły, tektura Opakowania po napojach i sokach, np. Tetrapack, wilgotne chusteczki higieniczne lub do czyszczenia powierzchni, zużyte chusteczki higieniczne, papier po kanapkach i żywności itp.
Zielony Szkło Butelki, słoiki bez zakrętek, o ile to możliwe dobrze zerwać etykietkę i wyrzucić ją do kontenera na papier lub odpady zmieszane Metali, plastiku, opakowań po olejach, metalowych zakrętek
Żółty Tworzywa sztuczne Opakowania po produktach spożywczych wykonane z metalu, takie jak puszki, oraz plastiku, plastikowe butelki, kartony po mleku i napojach i inne opakowania wielomateriałowe, filię aluminiową, opakowania po kosmetykach i środkach czystości Sprzętu AGD i RTV i jego części, części samochodowych, elektroniki, baterii i akumulatorów, opakowań po olejach i substancjach niebezpiecznych, folii rolniczych i przemysłowych.
Szary lub czarny Odpady zmieszane Pozostałości po segregacji, wszystko to, co nie nadaje się do innych pojemników. Będą to resztki jedzenia, brudne folie spożywcze i papierowe ręczniki, zabawki, ubrania itd. Sprzętu AGD i RTV i jego części, części samochodowych, elektroniki, baterii i akumulatorów, opakowań po olejach i substancjach niebezpiecznych, folii rolniczych i przemysłowych, odpadów budowlanych, mebli itd.
Brązowy Biodpady Resztki warzyw i owoców, liście, trwa, drobne gałęzie, kora drzew, trociny, stare kwiaty, spady z owoców itd. Resztki mięsne, martwe zwierzęta, duże gałęzie, fragmenty drewna, mebli itd., pozostałości budowlanych.

Jak nauczyć swoje dzieci segregacji śmieci?

Dzieci warto wdrażać w segregację odpadów od małego. Można ten proces przemienić w grę – zgadywankę, pokazując maluchowi różne odpady i prosząc o przyporządkowanie ich do konkretnego koloru pojemnika. Wykształci to w dziecku odruch, dzięki któremu bez zastanowienie będzie ono wrzucać śmieci do właściwego kontenera.

Warto też odwiedzać strony rządowych kampanii i organizacji pozarządowych propagujących recykling. W ich witrynach widnieje wiele materiałów, także tych skierowanych do dzieci w różnym wieku. Są to filmy, kolorowanki i gry propagujące właściwe postępowanie ze śmieciami.

Jakie są podstawowe zasady segregacji śmieci?

Segregację należy zacząć od mądrego kupowania. Warto zrezygnować z plastikowych toreb i butelek na rzecz opakowań wielorazowych. Zamiast kilku małych opakowań lepiej wybrać jedno duże. Jednorazowe sprzęty, takie jak maszynki do golenia, warto zastąpić takimi na żyletki lub z wymiennymi ostrzami.

Warto mieć w domu kilka pojemników na różne rodzaje odpadów. Nie każdy znajdzie na to miejsce, dlatego na rynku można kupić specjalne kosze do segregowania śmieci np. w bloku. Mitem jest też konieczność mycia opakowań. Śmieci są mechanicznie czyszczone w sortowni, dlatego lepiej nie marnować wody na ich pucowanie przed wyrzuceniem do kosza, o ile nie zaleca tego gmina.

FAQ

Czy warto segregować śmieci?

Tak, zdecydowanie warto. Z posegregowanych odpadów można odzyskać wiele surowców, które trafią do ponownego przetworzenia.

Czy opakowania trzeba myć przed wyrzuceniem?

Zgodnie z zaleceniami na stronach rządowych nie trzeba tego robić, o ile nie nakazuje tego gmina. Lepiej więc oszczędzać wodę i swój czas, gdyż opakowania i tak są czyszczone mechanicznie w zakładzie zajmującym się obróbką śmieci.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *